Arjantin Özgürlük Savaşı’nın Kahramanı Martin Miguel de Güemes (1785-1821)


Bu yazıda, Arjantin için ve özellikle Salta Eyaleti için çok değerli olan Martin Miguel de Güemes’ten bahsedeceğim. Güemes hakkında biyografik bir çalışma yapmak istedim.

Güemes, 8 Şubat 1785’te Salta’da doğmuştur. Gabriel de Güemes Montero, onun babası idi. Annesi ise Maria Magdalena’dır. 1799’da Buenos Aires’teki Arjantin’deki en seçkin askerî okulda eğitimine başladı. İngiliz istilası nedeniyle 1806-1808 arasında birçok göreve katıldı ve yüksek başarı gösterdi. Atlı birliğiyle Rio de la Plata’da ülkesi için oldukça çaba sarf etmiştir. 1806’da karaya oturmuş “Justina” adlı bir İngiliz gemisinin mürettebatını esir almıştır. 1808’de sağlık problemleri ve babasının ölümünden ötürü Salta’ya dönmeyi istediğini üstlerine iletmiştir.

18 Mayıs-25 Mayıs 1810’daki çarpışmalar ve özgürlük çabalarından sonra İspanyollar yönetimden çıkartıldı. Güemes ise cunta adına Salta’da faaliyetler gösterdi. Başarılar kazandı. İspanyolların Salta’daki iletişim noktalarını kesti. Düşmanını sürekli takip ve taciz ederek onları kontrol altında tuttu. Güemes yapılan devrimin kahramanlarından biri haline gelmişti. Salta’nın güvenliği için tarihi bir kışla ve gözetim noktası olan Quebrada de Humahuaca’yı üs olarak kullanmıştı Güemes. 7 Kasım 1810’da İspanya’ya karşı yapılan Suipacha Savaşı’nda da yer aldı. Cuntanın sahada kazanmasında etkin rol oynadı. Arjantin’in kuzeyindeki bu başarılarından dolayı tekrar Buenos Aires’te görevlendirildi. 1814’de ise Kuzey Ordusu Başkumandanı olarak tekrar Salta’ya gönderildi. Aynı yıl, Tuscal de Velarde’de İspanyol Albay Saturnino Castro’yu yendi. Salta’daki şehr-i işgali ortadan kaldırdı. 31 askerini kaybetmişti İspanyollar. 1814’ün Eylül ayına kadar Güemes, Gauchoları (Gaucho, süvari gücüdür ve amacı ülkeyi korumak, yüceltmektir) ile birlikte gerilla mücadelesi verdi. Güemes başarılı oldu ve İspanyolları kuzeydeki Jujuy Eyaleti’ne kadar püskürttü.

Güemes, 6 Mayıs 1815’de Cabildo de Salta’da (Dönemin yönetim binası, bugün Salta Merkez Meydanı’ndadır) vali olarak atandı. Vali olması 19 Eylü 1815’de merkez tarafından onandı. Ağustos 1816’da Güney Amerika Birleşik Eyaletleri’nin özgürlüklerini koruyacağına yemin etti. Ardından bir bildiri yayınlayarak tüm askerlerinden ve Salta halkından bu yolda çalışmalarını istedi. Güemes, ayrıca Tucuman Kongresi’nde çıkan bağımsızlık kararlarını da harfiyen uygulayacağını kabul etti. Belgrano’ya kendi ordusunun başarılı olduğunu ve düşmanın kaçtığını belirten bir rapor yazar. Buna karşılık olarak da merkezden hediyeler ve terfiler almıştır. Ordusu da kendisi de. Rio de la Plata Yüksek Başkanı J. M. Pureyrredon tarafından kendisi ve askerleri onore edilmiştir. 1820’de İspanyollar tekrar Salta’yı kuşatsa da halkın ve gauchoların başarısıyla esaret dönemi uzun sürmedi. Ancak İspanyolların 1821’deki bir diğer kuşatma girişimi ise çok daha şiddetli olmuştur. İspanyol güçlerinde özel eğitimli El Barbarucho birliği bulunmaktaydı. Bu birlik Salta Merkez’deki her sokağı tutmuştu. Bu sokak çarpışmaları sırasında Güemes bir kurşun darbesiyle yaralanmıştır. 17 Haziran 1821’de Canada de la Horqueta’da yanında gauchoları da varken hayata veda etmiştir. Ölmeden önceki son dileği ise Albay Jorge Enrique Vidt’in vali olmasıydı. Güemes’in canını ortaya koyarak göstermiş olduğu bu direnişin ardından İspanyollar güçleri 1821’deki kuşatmada da başarılı olamadı. Salta Eyaleti bir daha İspanyol kuşatması ile karşı karşıya kalmamıştır.

18 Haziran 1821’de Güemes’in naaşı El Chamical Kilisesi’ne nakledildi. Ancak son olarak 1918’de Salta Katedrali’nin içindeki bir bölüm olan “Glorias del Norte Panteon’a” taşınmıştır. Martin Miguel de Güemes, Arjantin tarihi açısından oldukça önemli bir halk kahramanıdır. Önemi, halkı, ülkesi ve askerleri için canını ortaya koymasından gelmektedir. Arjantin halkının daha iyi koşullarda eğitim alması için, sağlıklı ve huzurlu bir gelecekte olabilmesi için çok çabalamıştır. Kendi varlığı olan her şeyi halka bağışlamıştır. Eyalet yönetim binası olan Cabildo de Salta’yı halka satmıştır. Özgürlük mücadelesinde her zaman yanında olan Gaucholarına oldukça sadık olan Güemes, son nefesini verirken de askerleriyledir. Bugün itibariyle baktığımızda, halk kahramanı, Salta’nın koruyucusu ve kurtarıcısı olan Güemes, edebiyatta, tarihte, sosyal hayatta Arjantin toplumundaki yerini korumaktadır. Saygılarımla.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.